Cookiebanner in België: wanneer hij moet staan, en wat je test

Een cookiebanner hoort op een Belgische site zodra die meer doet dan strikt nodig is om te werken. Een meetpixel, een ingesloten video of een advertentie die laadt voor de bezoeker iets aanklikte, hoort daar al bij. Een banner die alleen “aanvaarden” toont, is geen keuze. Dit is een praktische controle, geen juridisch advies.

Wanneer de banner er moet staan

Cookies die nodig zijn om ingelogd te blijven of een mand te onthouden, mogen zonder banner. Alles wat bezoek meet, advertenties personaliseert of een video van een ander platform laadt, niet. Staat er geen banner, en laadt Analytics of een pixel toch, dan vraagt de site geen toestemming. Het script dat te vroeg start is dan het probleem, niet de kleur van de knop.

Wat de Gegevensbeschermingsautoriteit wilde zien

Op 6 september 2024 oordeelde de Geschillenkamer van de GBA over de cookiebanners van Mediahuis op De Standaard, Het Belang van Limburg, Het Nieuwsblad en Gazet van Antwerpen. De kamer vond dat “alles aanvaarden” op de eerste laag stond en “alles weigeren” niet, of pas op een volgend scherm, en dat de aanvaardknop met kleur naar voren werd gezet. Ze beval een aanpassing binnen 45 dagen en een dwangsom van 25.000 euro per dag per site die niet werd aangepast.

Het Hof van Beroep heeft die beslissing vernietigd. Gebruik ze dus niet als een boete die nog loopt. De onderliggende regel is er wel: toestemming voor niet-noodzakelijke cookies moet vrij, specifiek, geïnformeerd en ondubbelzinnig zijn. Een weigerknop die kleiner, grijzer of een klik verder staat, is het patroon waar de kamer over struikelde.

Een eerste laag die dat patroon vermijdt, heeft dit:

• “Alles aanvaarden” en “alles weigeren” allebei zichtbaar, even groot, even bereikbaar.
• Geen groene knop tegen een grijze link.
• Geen vakjes die al aangevinkt staan.
• Het kruisje is geen stilzwijgend akkoord. Wegklikken is geen toestemming.
• Intrekken kan later even makkelijk. Een vaste link in de footer volstaat.

Wat je in vijf minuten zelf nakijkt

Open de site in een privévenster.

1. Verschijnt de banner vóór je ergens op klikt?
2. Staan aanvaarden en weigeren op hetzelfde scherm?
3. Kies weigeren. Herlaad. Blijft de keuze staan, of laadt het meet-script toch?
4. Staat er een link om de keuze te wijzigen?
5. Werkt dat op de telefoon, zonder dat de banner de hele pagina blokkeert?

Faalt punt 3, dan is de banner een plaatje. De cookies worden toch gezet.

Diezelfde test hoort bij een website analyse.

Wat dit niet is

Een cookiebanner is geen websitebeveiliging. Een banner lost een gehackte website niet op. De banner moet wel met het toetsenbord te bedienen zijn. Dat stuk staat bij een website toegankelijk maken. Een webshop heeft dezelfde plicht, plus de regels rond verkopen, in een webshop starten in België.

Plugin of iets dat blijft kloppen

Cookiebot, Complianz of een andere plugin kan de banner tekenen. De plugin weet niet welke scripts het thema nog laadt. Een video, een chatwidget of een pixel in de header valt er vaak buiten. De controle is: weigeren, herladen, en kijken of er nog vreemde requests vertrekken. Na een thema-update hoort die test opnieuw.

Dat is onderhoud. Wat daar verder in zit, staat in website-onderhoud.

Bij een nieuwe site

Zet de banner vóór de meting, niet erna. De tekst moet in de taal van de pagina staan. Een Franse pagina met een Nederlandse banner is geen keuze.

De richtprijzen van de site staan in wat een professionele website kost. Wie nog moet kiezen wat de site moet kunnen, begint bij de keuzes voor starters.

Cookiebanner samengevat

Een cookiebanner is nodig als de site meet of marketingcookies zet. Aanvaarden en weigeren horen even zichtbaar te zijn. Wegklikken telt niet. De Mediahuis-beslissing van 2024 is vernietigd. Gebruik ze als voorbeeld van het patroon, niet als een lopende boete. Test de site in een privévenster, ook na een update.